ಮಧುಮೇಹ ಆರೈಕೆ: ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು 10 ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು:
ಮಧುಮೇಹ (Diabetes) ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ബാധಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಆದರೆ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮಧುಮೇಹ ಬಂದ ನಂತರ ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ವ್ಯಾಯಾಮ, ಜೀವನಶೈಲಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ.
ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ನೀವು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹಾಗೂ ಚುರುಕಾದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಹೃದಯರೋಗ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಕಣ್ಣು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನರ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಪಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುವ 10 ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ನೋಡೋಣ.
1. ನಿಮ್ಮ ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ದೃಢ ಬದ್ಧತೆ ಇರಲಿ
ಮಧುಮೇಹ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯವೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬದ್ಧತೆ. ವೈದ್ಯರು, ಡೈಟಿಷಿಯನ್, ಮಧುಮೇಹ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲು ಮಧುಮೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಆಹಾರ ಉತ್ತಮ, ಯಾವುದು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ನಿಮ್ಮ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ:
- ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ
- ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ
- ಸರಿಯಾದ ತೂಕವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
- ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು
ನಿಮ್ಮ ವೈದ್ಯರು ನೀಡುವ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನ ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಮಧುಮೇಹ ಆರೈಕೆ ತಂಡವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ.
2. ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ದೂರವಿರಿ
ಧೂಮಪಾನವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರಿಗೆ ಇದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ:
- ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
- ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ
- ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ತೊಂದರೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು:
- ಕಾಲು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು
- ಗುಣವಾಗದ ಗಾಯಗಳು
- ಹೃದಯ ರೋಗ
- ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು (Stroke)
- ಕಣ್ಣಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು
- ನರ ಹಾನಿ
- ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸಲು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.
3. ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಲಿ
ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (High BP) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಈ ಎರಡೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳು:
- ಹೃದಯಾಘಾತ
- ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು
- ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಹಾನಿ
ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಸಹಾಯಕ:
- ಕಡಿಮೆ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಹಾರ
- ಕಡಿಮೆ ಉಪ್ಪಿನ ಆಹಾರ
- ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ
- ಮದ್ಯಪಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೈದ್ಯರು ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಅಥವಾ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೂಚಿಸಬಹುದು.
4. ನಿಯಮಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರು ನಿಯಮಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಇದರಿಂದ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ:
- 2 ರಿಂದ 4 ಬಾರಿ ಮಧುಮೇಹ ತಪಾಸಣೆ
- ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ
- ಕಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ
ಪರೀಕ್ಷೆ ವೇಳೆ ವೈದ್ಯರು ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ:
- ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ
- ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಸ್ಥಿತಿ
- ನರ ಹಾನಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ಹೃದಯ ಆರೋಗ್ಯ
- ಪಾದಗಳ ಸ್ಥಿತಿ
ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.
5. ಅಗತ್ಯವಾದ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ
ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಸೋಂಕುಗಳ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಯಮಿತ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ವೈದ್ಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವ ಲಸಿಕೆಗಳು:
ಫ್ಲೂ ಲಸಿಕೆ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫ್ಲೂ ಲಸಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಫ್ಲೂ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಲಸಿಕೆ
ಈ ಲಸಿಕೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಗಂಭೀರ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ ಲಸಿಕೆ
60 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಟೆಟನಸ್ ಲಸಿಕೆ
ಪ್ರತಿ 10 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಯಾವ ಲಸಿಕೆ ನಿಮಗೆ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ.
6. ನಿಮ್ಮ ಹಲ್ಲುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ
ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರಿಗೆ ಒಸಡುಗಳ ಸೋಂಕು (Gum Infection) ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳ ಆರೈಕೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ:
- ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹಲ್ಲುಜ್ಜಿಕೊಳ್ಳಿ
- ಪ್ರತಿದಿನ ಫ್ಲಾಸ್ ಬಳಸಿ
- ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ದಂತ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ
ನಿಮ್ಮ ಒಸಡುಗಳು:
- ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದರೆ
- ಊದಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ
- ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ
ತಕ್ಷಣ ದಂತ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
7. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ನೀಡಿ
ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಪಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಕ್ತದ ಸಕ್ಕರೆ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ನರ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತಪ್ರವಾಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಇದರಿಂದ:
- ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು
- ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಿಕೆ
- ಸಂವೇದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು
ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ಪಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು:
- ಪ್ರತಿದಿನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿರಿ
- ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿ
- ಮೃದುವಾದ ಲೋಷನ್ ಬಳಸಿ
- ಗಾಯಗಳು ಅಥವಾ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
ಗಾಯಗಳು ಗುಣವಾಗದಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ.
8. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ಸೇವನೆ
ಕೆಲವು ಮಧುಮೇಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯರು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಬಹುದು.
ಇದು:
- ಹೃದಯಾಘಾತದ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ
- ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ
ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದು ಸೂಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
9. ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಿ
ಮದ್ಯಪಾನವು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ನೀವು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ:
- ಮಿತವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿ
- ಆಹಾರದ ಜೊತೆ ಸೇವಿಸಿ
- ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕುಡಿಯಬೇಡಿ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ:
- ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪಾನೀಯ
- ಪುರುಷರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪಾನೀಯ
ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಇರಬೇಕು.
ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾಗ್ರತೆ ಅಗತ್ಯ.
10. ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ
ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವು ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯಾಗಬಹುದು.
ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ:
- ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಬಿಡಬಹುದು
- ಆಹಾರ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಬಹುದು
- ವ್ಯಾಯಾಮ ತಪ್ಪಬಹುದು
ಆದ್ದರಿಂದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು:
- ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಿರಿ
- ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಯೋಗ ಮಾಡಿರಿ
- ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಪಡೆಯಿರಿ
- ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ
ಧನಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವವೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.